Dạy ngôn ngữ cho trẻ chậm nói qua các hoạt động tự nhiên hàng ngày (Naturalistic teaching strategies)

Khái niệm cốt lõi của "Chiến lược giảng dạy tự nhiên" là sử dụng các vật liệu sẵn có trong môi trường và các hoạt động diễn ra hàng ngày để tạo cơ hội dạy trẻ các kỹ năng thích ứng, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp. Phương pháp này chủ yếu do trẻ dẫn dắt (child-directed), nghĩa là cha mẹ sẽ nương theo sự chú ý của con.
Để áp dụng hiệu quả tại nhà, cha mẹ có thể thực hiện theo các hướng dẫn sau:
1. Quan sát sở thích và tạo động lực
Cha mẹ hãy quan sát xem điều gì khiến con hứng thú, sau đó cấu trúc các tương tác học tập xung quanh chính những sở thích đó. Khi trẻ được làm điều mình thích, động lực bật âm và giao tiếp sẽ cao hơn rất nhiều.
2. Sử dụng vật dụng quen thuộc hàng ngày
Sử dụng những đồ vật mà con bạn thường xuyên tiếp xúc mỗi ngày. Ví dụ, nếu bạn muốn dạy con nhận biết danh mục "những thứ con có thể chơi cùng", hãy sử dụng búp bê, khối xếp hình và ô tô đồ chơi có sẵn ở nhà. Bạn cũng có thể dạy con về số đếm bằng cách sử dụng các viên kẹo hoặc thìa nĩa khi ăn.
3. Phần thưởng tự nhiên và trực tiếp
Hãy cung cấp những phần thưởng (hệ quả) có sẵn trong môi trường và liên quan trực tiếp đến hoạt động con đang làm. Ví dụ: đồ ăn chính là phần thưởng trực tiếp và tự nhiên nhất trong giờ ăn trưa, hoặc đồ chơi là phần thưởng tự nhiên trong "giờ chơi".
4. Dạy học linh hoạt (Loosely structured)
Các phiên dạy học cần linh hoạt và thay đổi dựa trên sở thích của trẻ trong ngày hôm đó. Ví dụ: nếu bạn đang dạy con cách yêu cầu các đồ vật có kích thước khác nhau, bạn có thể cần chuyển sang dùng búp bê thay vì gấu bông nếu hôm đó con tỏ ra thích búp bê hơn.
Ví dụ thực tế:
Bé Walter rất thích xếp chồng các món đồ và đổ đầy các thùng chứa (như gạo, đậu, hoặc nước) rồi lại đổ ra. Mẹ bé đã đặt một thùng đậu lớn trong phòng khách cùng nhiều chiếc cốc. Khi Walter hào hứng đưa tay lấy chiếc cốc, mẹ cung cấp một gợi ý bằng lời nói: "cốc". Walter đáp lại bằng một âm xấp xỉ "C-c". Ngay lập tức, mẹ hào hứng đưa chiếc cốc cho bé để bé múc đậu. Mẹ lặp lại điều này nhiều lần với các chiếc cốc khác nhau. Sau vài tuần, cha mẹ Walter đã dùng chính hoạt động yêu thích này để giúp con bật âm được tên của rất nhiều đồ vật.
Bài viết liên quan

Làm mẫu qua video (Video modeling): tuyệt chiêu dạy kỹ năng mới cho trẻ tự kỷ

7 cách dạy trẻ chậm nói tại nhà hiệu quả nhất

Sức mạnh của thời gian biểu bằng hình ảnh (Visual schedules) trong việc giảm ăn vạ ở trẻ

Nguyên Tắc Vàng Trong Thực Hành Tốt Về Trẻ Tự Kỷ: Hướng Dẫn Thiết Thực Dành Cho Nhà Giáo Dục Và Phụ Huynh

Cách luyện nói cho trẻ chậm nói

Chậm nói đơn thuần hay do Rối loạn phát triển?

Trẻ chậm nói là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách chẩn đoán bệnh

Biến sở thích đặc biệt của trẻ thành động lực giao tiếp: Ứng dụng phương pháp phản ứng then chốt (PRT)

Cách giáo viên phân biệt hội chứng tự kỷ (ASD) với rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và chứng lo âu
