Mỗi cá nhân trên phổ tự kỷ đều là một cá thể riêng biệt. Các em thường có "hồ sơ năng lực" không đồng đều, nghĩa là trẻ có thể vượt trội hoặc đi trước ở một số lĩnh vực học thuật, xã hội, cảm xúc nhất định nhưng lại gặp khó khăn ở các khía cạnh khác.

Dù vậy, học sinh tự kỷ luôn có những điểm mạnh và sở thích cá nhân sâu sắc cần được công nhận và kết hợp vào trong các chương trình giáo dục.

Để hiểu rõ và khơi dậy tiềm năng của trẻ, các cơ sở giáo dục và giáo viên cần có một hệ thống để nhận diện những điểm mạnh, sở thích và cả những thách thức của các em.

Dưới đây là 4 phương pháp trọng tâm giúp giáo viên thực hiện điều này:

1. Quan sát trực tiếp và trò chuyện cùng trẻ

Thông tin quan trọng nhất thường đến từ việc giáo viên trực tiếp quan sát học sinh tham gia vào các tình huống và môi trường học tập khác nhau.

Bất cứ khi nào có thể, nhân viên nhà trường nên trò chuyện trực tiếp với học sinh để tìm hiểu các quan điểm, lựa chọn và sở thích của các em. Giáo viên cũng cần xác định phương thức giao tiếp phù hợp nhất với giai đoạn phát triển của trẻ, có thể bao gồm việc sử dụng các hình thức giao tiếp thay thế hoặc tăng cường (AAC), để đảm bảo tiếng nói của trẻ được lắng nghe.

2. Hợp tác chặt chẽ với cha mẹ và người chăm sóc

Không ai hiểu rõ đứa trẻ hơn chính gia đình của các em. Để nắm bắt được hồ sơ năng lực của trẻ, giáo viên cần chủ động thảo luận với phụ huynh và người chăm sóc.

Việc liên tục chia sẻ thông tin giữa nhà trường và gia đình sẽ giúp giáo viên khám phá ra những điểm mạnh tiềm ẩn và sở thích đặc biệt mà trẻ thường chỉ bộc lộ khi ở nhà.

3. Tham vấn chuyên gia và xem xét hồ sơ lưu trữ

Nhà trường có thể thu thập thêm thông tin về học sinh bằng cách trao đổi với các chuyên gia khác đã từng hỗ trợ trẻ, chẳng hạn như giáo viên tư vấn chuyên về tự kỷ (Autism Advisory teachers).

Ngoài ra, việc xem xét kỹ lưỡng các báo cáo và tài liệu hỗ trợ trước đây của học sinh là một bước quan trọng để thấu hiểu năng lực cá nhân của các em.

4. Xây dựng "Hồ sơ học sinh" (Pupil Profiles / Passports)

Sau khi đã thu thập đủ dữ liệu, nhân viên nhà trường và gia đình nên cùng nhau phối hợp tạo ra một "hồ sơ học sinh" hoặc "hộ chiếu học sinh". Hồ sơ này cần liệt kê rõ ràng các thế mạnh và đam mê của trẻ.

Đây là công cụ đắc lực để chia sẻ thông tin nội bộ, giúp giáo viên dễ dàng điều chỉnh chương trình học, đưa sở thích của trẻ vào bài giảng nhằm thúc đẩy sự gắn kết và động lực học tập của các em.

Kết luận

Khả năng và nhu cầu của một cá nhân sẽ thay đổi theo thời gian và phụ thuộc nhiều vào môi trường xung quanh.

Vì vậy, giáo viên không chỉ cần nhận biết điểm mạnh của học sinh tự kỷ ở một thời điểm nhất định mà còn phải thường xuyên xem xét, cập nhật thông tin và có những hành động điều chỉnh phù hợp để hỗ trợ các em phát triển toàn diện.